Klasisizm, Antik Yunan ve Roma sanatını temel alan tarihselci bir yaklaşım ve estetik tutumdur. 17. yüzyılın ortalarından başlayarak 18. yüzyıl sonlarına kadar özellikle Avrupa’da etkili olan klasisizm, daha çok sanat, edebiyat ve mimaride kurallılık, akılcılık, uyum, denge, sadelik ve idealizm gibi prensiplere vurgu yapmıştır. Klasisizm, özellikle Barok ve Rokoko’nun aşırı süslemeciliğine karşı bir tepki olarak doğmuş ve klasik antik dönem örneklerini model almıştır. Ek olarak klasisizmin temelleri Rönesans aristokrasisinden gelir ve "1660 ekolü" olarak da anılır ve eserlerin soyluluğu, sağduyusu, uyumu ve evrenselliği önemli kabul edilmektedir.
Klasisizmin ortaya çıkışı Rönesans dönemi ile paralel olup, 17. yüzyılın ortalarından itibaren sistematik biçimde sanat ve edebiyatta kendini göstermeye başlamıştır. Bu dönemde sanatçılar ve yazarlar, Eski Yunan ve Roma mitolojisi ile tarihi kaynaklardan esinlenmişlerdir. Ayrıca klasisizm, akıl ve sağduyuya dayanan akıcı ve uyumlu eserler yaratmayı amaçlamış ve bu bağlamda ideal güzellik ve denge kavramlarını ön planda tutmuştur.
Öte yandan bu dönemde, Fransız monarşisinin desteğiyle, klasisizm sanat ve edebiyat alanında oldukça öne çıkmıştır. Öte yandan Klasisizm sanat akımı 18. yüzyıla kadar etkisini sürdürse de daha sonra yerini romantizm ve diğer akımlara bırakmıştır.
Klasisizm akımının temel özellikleri arasında akılcılık, sağduyu, denge, uyum, açıklık, sadelik, sınırlılık, evrensellik, idealizm, ölçülülük ve güzellik yer almaktadır. Klasisizm akımında eserler belirli kurallara bağlı kalarak açık, anlaşılır ve ciddi bir dil gözetilerek oluşturulmaktadır. Eserlerde yer alan karakterler ise evrensel ve tipik özellik taşır ve duygudan çok mantık ön planda tutulmaktadır. Sanatın ve edebiyatın daha çok eğitici ve ahlaki işlevinin önemli olduğu klasisizmde toplumsal normlar ve ahlaki değerler özellikle vurgulanmaktadır.
Klasisizm ile Rönesans arasındaki farklar ilk olarak eserlerin anlatım biçimiyle karşımıza çıkmaktadır. Örneğin Rönesans akımı daha çok insanın ve doğanın bireysel, özgür ve gerçekçi tasvirini ön planda tutarken, klasisizm daha çok akıl, kural, düzen ve idealize edilmiş güzelliği savunur. Ayrıca rönesans, sanatta daha çok realizme ve doğayla uyuma önem verirken, klasisizm ideal, evrensel kalıplara uygun eserler yaratmayı hedefler. Diğer bir ifadeyle rönesans sanatı daha özgür ve yaratıcı iken, klasisizmde sanat ve edebiyat belirlenmiş kurallar ve ölçüler çerçevesinde sunulmaktadır.
Klasisizm akımının en bilinen temsilcileri aşağıdaki şekilde sıralanmaktadır:
Nicolas Poussin, 17. yüzyılın önemli Fransız ressamlarından biridir ve Klasisizm akımının öncüsü olarak kabul edilmektedir. Antik Roma ve Yunan sanatından esinlenerek, düzen, uyum ve akılcılığın ön planda tutulduğu eserlerle öne çıkan Poussin’in tablolarında mitolojik ve tarihsel temalar sıkça işlenmekte ve kompozisyonlarda sıkı bir perspektif ve simetri görünmektedir. Sanatında duygu yerine mantık ve ölçülü anlatıma önem vermesi nedeniyle Klasisizm’in temel ilkeleriyle oldukça uyumlu eserler oluşturmuştur. Dolayısıyla Poussin, Avrupa klasik sanatının şekillenmesinde büyük rol oynamış ve sonraki nesiller için örnek teşkil etmiştir.
Jacques-Louis David, 18. yüzyılın sonları ve 19. yüzyıl başlarında etkili olmuş Fransız Klasisizmi'nin öncü ressamlarındandır. Siyasi ve toplumsal olaylarla iç içe olan David, eserlerinde devrimci idealleri ve erdemi öne çıkarmıştır. Büyük tarihsel ve mitolojik sahneler yaratma konusunda oldukça başarılı olan sanatçı, güçlü figürler, temiz çizgiler ve dramatik ışık kullanımı ile de bilinmektedir. Ayrıca Fransız Devrimi ve Napolyon dönemi sanatına önemli katkılar sağlamış, Klasisizm’in politikleşmiş temsilcisi olarak kabul edilmiştir.
Jean-Auguste-Dominique Ingres, David’in öğrencisi olmuş ve Klasisizm’i akademik bir disiplin halinde örneklemiştir. İnce detaycılığı ve düzgün çizgi anlayışıyla tanınan Ingres, özellikle portre ve nü çalışmalarıyla öne çıkmaktadır. Duygusal ifadelerden kaçınıp, idealize edilmiş güzelliği hedefleyerek klasik form kurallarına sıkı sıkıya bağlı kalan sanatçının çalışmaları, Klasisizm’in sadelik, düzen ve ideal güzellik arzusunu yansıtırken, Romantizm’in duygusal etkilerinden de uzak durmuştur.
Klasisizm akımın en bilinen eserleri yoğunlukla figüratif ve tarihsel temalara sahip çalışmalar olarak öne çıkmaktadır. Dolayısıyla GaagArt adresi olarak sizler için en bilinen klasisizm eserlerini aşağıdaki şekilde sıralamaktayız:
Klasisizm, günümüzde de sanat ve kültürde önemli etkiler bırakmaya devam etmektedir. Akımın temel değerleri olan akılcılık, denge, uyum ve evrensellik, modern sanat disiplinlerinde hala izlenmekte ve referans alınmaktadır. Klasisizmin düzenli kompozisyon anlayışı ve idealize edilmiş figür kullanımı ise özellikle akademik resim ve klasik sanat eğitiminde kuvvetli biçimde uygulanmaktadır.
Ayrıca, Klasisizm’in klasiklik ve sadelik anlayışı, çağdaş mimariden tasarıma, edebiyattan tiyatroya kadar birçok sanat dalında da estetik standartları belirlemiştir. Bu akımın etkileri, özellikle modern estetik yargılar ve sanatçıların sanatlarında akılcı ve ölçülü yaklaşımlar benimsemelerinde kendini göstermektedir.
Klasisizm, sanat tarihinin en kurallı ve sistematik akımlarından biri olarak kabul edilse de sanatın eğitici, ahlaki ve estetik bir araç olduğu anlayışını güçlü bir şekilde benimsemiştir. Bu akım sayesinde, sanat eserlerinde denge, düzen, sadelik ve evrensellik gibi kavramlar ön plana çıkmış ve Klasisizm, sadece 17. ve 18. yüzyıllarda değil, sonraki tüm sanat akımları için de bir referans noktası olmuştur.
Ayrıca Klasisizm, sanatçıların doğayı ve insanı idealize ederek anlamlı ve evrensel temalar yaratmalarını sağlamış, böylece sanat eserlerinin zamana dirençli ve evrensel değerler taşımasını mümkün kılmıştır. Modern sanat ve kültürde bu özelliklerin hala önemsenmesi ise Klasisizm’in kalıcı etkisini göstermektedir. Sanatın hem kurallarını hem de estetik anlayışını şekillendirdiği için, Klasisizm sanat tarihinde temel taşlardan biri olarak kabul görmektedir.
